Chia thừa kế trong trường hợp vợ chồng để lại di chúc cho nhau nhưng chết cùng thời điểm

1. Quy định về thừa kế khi người thừa kế chết cùng thời điểm với người để lại di sản

– Căn cứ tại Điều 624 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết.

Theo đó, di chúc chỉ phát sinh hiệu lực khi người lập di chúc chết và người được chỉ định trong di chúc đáp ứng đầy đủ điều kiện để trở thành người thừa kế.

– Căn cứ tại Điều 613 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định người thừa kế là cá nhân phải là người còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết. Trường hợp người thừa kế theo di chúc không là cá nhân thì phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.

Theo đó, một người được xem là người thừa kế khi:

+ Người đó còn sống vào thời điểm mở thừa kế

+ Người đó sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng trước đó đã thành thai trước khi người để lại di sản chết.

– Căn cứ tại khoản 1 Điều 611 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết; trường hợp Tòa án tuyên bố một người là đã chết thì thời điểm mở thừa kế được xác định theo quy định tại khoản 2 Điều 71 của Bộ luật Dân sự.

– Căn cứ tại Điều 619 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về việc thừa kế của những người có quyền thừa kế di sản của nhau mà chết cùng thời điểm nêu rõ:

“Trường hợp những người có quyền thừa kế di sản của nhau đều chết cùng thời điểm hoặc được coi là chết cùng thời điểm do không thể xác định được người nào chết trước (sau đây gọi chung là chết cùng thời điểm) thì họ không được thừa kế di sản của nhau và di sản của mỗi người do người thừa kế của người đó hưởng, trừ trường hợp thừa kế thế vị theo quy định tại Điều 652 của Bộ luật này.”

Như vậy, trong trường hợp vợ chồng là những người có quyền thừa kế di sản của nhau nhưng chết cùng thời điểm, thì về mặt pháp lý, họ không được coi là người thừa kế của nhau. Do đó, phần di chúc mà vợ hoặc chồng để lại cho nhau sẽ không có hiệu lực thực hiện do người được chỉ định trong di chúc không còn sống tại thời điểm mở thừa kế. Khi đó, di sản của mỗi người sẽ được xác định và chia cho những người thừa kế của riêng người đó theo quy định về thừa kế theo pháp luật, trừ trường hợp thừa kế thế vị.

2. Thừa kế theo pháp luật

Căn cứ tại Điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định người thừa kế theo pháp luật như sau:

“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Như vậy, khi hai vợ chồng chết cùng thời điểm thì di sản của người vợ/chồng được chia cho các con chung cả họ, con riêng của người vợ/chồng (nếu có), cha, mẹ của người vợ/ chồng (nếu còn sống vào thời điểm người vợ/chồng chết).

3. Thừa kế thế vị

Căn cứ tại Điều 652 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về thừa kế thế vị, cụ thể:

“Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.”

Như vậy, trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.

Mọi thông tin thắc mắc cần trao đổi liên quan đến các vấn đề trên, xin Quý khách hàng vui lòng liên lạc với Luật Mai Phong để được hướng dẫn chi tiết.

—————————-

CÔNG TY LUẬT TNHH MAI PHONG

Trụ sở chính: Số nhà 202, Hoàng Quốc Việt, phường Nghĩa Đô, TP. Hà Nội

Websibte: www.kienthucphapluat.vn

Email: luatsumaiphong@gmail.com

Tel: (024) 62. 810. 711 – Fax: (024) 62. 810. 722 – Hotline: 097. 420. 6766