Nhân thân xấu có được hưởng án treo không?

I. Khái niệm nhân thân

Theo góc độ pháp lý, nhân thân được hiểu là những quyền và nghĩa vụ liên quan trực tiếp đến cá nhân một người, gắn liền với bản chất và đặc điểm của chính người đó. Nhân thân không chỉ bao gồm các thông tin cơ bản về cá nhân như tên, quê quán, dân tộc mà còn được hình thành, phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt thông qua các quyết định và hành động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Ví dụ những sự kiện pháp lý như việc khai sinh, đăng ký kết hôn, khai sử, xác định quốc tịch, cũng như các quan hệ pháp lý như cha con, vợ chồng đều ảnh hưởng đến nhân thân của một cá nhân.

II. Điều kiện hưởng án treo

1. Án treo là gì?

Án treo là một biện pháp pháp lý đặc biệt được quy định để miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện, nhằm giúp người phạm tội không phải thi hành hình phạt tù ngay lập tức, nếu họ đáp ứng đủ các điều kiện quy định. Theo Điều 1 của Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP, án treo được giải thích như sau:

– Án treo là một phương pháp pháp lý cho phép người phạm tội không phải thực hiện hình phạt tù ngay lập tức, mà chỉ phải thực hiện nếu không tuân thủ các điều kiện và quy định. Đây là một hình thức miễn chấp hành hình phạt tù với điều kiện rằng người phạm tội đáp ứng đủ các yêu cầu cụ thể.

– Áp dụng cho người bị phạt tù không quá 03 năm: Án treo chỉ có thể được áp dụng đối với những người phạm tội bị tuyên phạt tù không quá 3 năm. Nếu mức án tù vượt quá 3 năm, án treo sẽ không được áp dụng, và người phạm tội phải thi hành hình phạt tù theo bản án

– Căn cứ vào nhân thân và tình tiết giảm nhẹ: Quyết định về việc áp dụng án treo dựa trên đánh giá về nhân thân của người phạm tội cũng như các tình tiết giảm nhẹ có liên quan đến vụ án. Tòa án sẽ xem xét liệu nhân thân của người phạm tội có đủ điều kiện để áp dụng án treo hay không, dựa trên những yếu tố như các hành vi trước đó của người phạm tội, các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, và khả năng tự cải tạo của họ.

– Xét thấy không cần chấp hành hình phạt tù: Nếu xét thấy rằng người phạm tội có khả năng tự cải tạo và việc cho họ hưởng án treo không gây nguy hiểm cho xã hội, không làm ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, và an toàn xã hội, thì tòa án có thể quyết định cho người phạm tội hưởng án treo. Điều này nhằm tạo điều kiện cho người phạm tội có cơ hội sửa chữa hành vi của mình mà không phải chấp hành hình phạt tù, đồng thời vẫn bảo đảm an toàn và trật tự xã hội.

2. Điều kiện hưởng án treo

Để người bị kết án phạt tù có thể được hưởng án treo cần phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện quy định tại Điều 2 của Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP (sửa đổi bổ sung bởi nghị quyết 01/2022/NQ-HĐTP). Các điều kiện này gồm:

– Mức án phạt tù không quá 03 năm: Án treo chỉ có thể áp dụng đối với những người bị tuyên phạt tù không vượt quá 3 năm. Nếu bản án tù trên 3 năm, án treo sẽ không được xem xét.

– Nhân thân của người phạm tội: Người bị kết án cần phải có nhân thân tốt. Điều này có nghĩa là, ngoài vụ án hiện tại, người phạm tội phải có thái độ chấp hành chính sách, pháp luật của Nhà nước, và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của công dân ở nơi cư trú cũng như nơi làm việc.

Đối với những người đã từng bị kết án nhưng thuộc trường hợp không có án tích, những người đã được xóa án tích, hoặc những người đã bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc xử lý kỷ luật mà thời gian từ khi bị xử lý đến khi phạm tội hiện tại đã qua thời hạn quy định, cũng có thể được xem xét hưởng án treo nếu vụ án hiện tại không nghiêm trọng và có các yếu tố giảm nhẹ khác.

– Tình tiết giảm nhẹ và tăng nặng trách nhiệm hình sự:

Người phạm tội cần có ít nhất 02 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, trong đó có ít nhất một tình tiết được quy định tại khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự, và không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.

Trong trường hợp có tình tiết tăng nặng, số lượng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự phải nhiều hơn số tình tiết tăng nặng ít nhất 02 tình tiết, và trong số đó phải có ít nhất một tình tiết được quy định tại khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự.

– Nơi cư trú và nơi làm việc ổn định:

Người phạm tội phải có nơi cư trú rõ ràng, cụ thể là nơi tạm trú hoặc thường trú với địa chỉ xác định theo quy định của Luật Cư trú 2020, và họ phải cư trú, sinh sống thường xuyên tại đó sau khi được hưởng án treo.

Ngoài ra, người phạm tội cần có nơi làm việc ổn định, cụ thể là nơi làm việc phải có thời hạn từ 01 năm trở lên theo hợp đồng lao động hoặc quyết định của cơ quan tổ chức có thẩm quyền:

– Khả năng tự cải tạo và không gây nguy hiểm cho xã hội: Xét thấy người phạm tội có khả năng tự cải tạo và việc cho họ hưởng án treo không gây nguy hiểm cho xã hội, không làm ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, và an toàn xã hội.

– Quyết định của Tòa án:

Khi xem xét và quyết định cho bị cáo hưởng án treo, Tòa án phải thận trọng và chặt chẽ trong việc kiểm tra các điều kiện để bảo đảm việc áp dụng án treo đúng theo quy định của pháp luật. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các trường hợp hướng dẫn tại khoản 2, khoản 4 và khoản 5 của Điều 3 Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP.

III. Ảnh hưởng của nhân thân xấu đến khả năng được hưởng án treo.

Theo quy định tại mục 2 của Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP (được sửa đổi bổ sung bởi Nghị quyết 01/2022/NQ-HĐTP), có thể thấy rằng người bị xử phạt tù hoàn toàn có thể được xem xét cho hưởng án treo nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện cụ thể được nêu trong văn bản pháp lý này. Đặc biệt, trong quy định hiện hành, pháp luật không phân biệt giữa nhân thân tốt hay nhân thân xấu khi xem xét việc áp dụng án treo.

Thay vào đó, pháp luật hiện tại yêu cầu xem xét các điều kiện về nhân thân của người phạm tội theo những quy định cụ thể tại khoản 2 Điều 2 của Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao. Nghị quyết này hướng dẫn việc áp dụng Điều 65 của Bộ luật Hình sự liên quan đến án treo. Cụ thể, quy định này chỉ ra các yếu tố cần xem xét như tình tiết giảm nhẹ, thời gian phạm tội, và điều kiện cư trú hoặc nơi làm việc ổn định của người bị kết án.

Nghị quyết 01/2022/NQ-HĐTP, sửa đổi và bổ sung một số điều của Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP, tiếp tục điều chỉnh và làm rõ những quy định liên quan đến việc xét cho hưởng án treo. Điều này bao gồm việc phân tích và áp dụng các điều kiện được quy định một cách chi tiết để đảm bảo rằng việc quyết định cho hưởng án treo được thực hiện chính xác và công bằng, dựa trên các yếu tố liên quan đến tình tiết của vụ án và nhân thân của người phạm tội.

Mọi thông tin thắc mắc cần trao đổi liên quan đến các vấn đề trên, xin Quý khách hàng vui lòng liên lạc với Luật Mai Phong để được hướng dẫn chi tiết.

—————————-

CÔNG TY LUẬT TNHH MAI PHONG

Trụ sở chính: Số nhà 202, Hoàng Quốc Việt, phường Nghĩa Đô, TP. Hà Nội

Websibte: www.kienthucphapluat.vn

Email: luatsumaiphong@gmail.com

Tel: (024) 62. 810. 711 – Fax: (024) 62. 810. 722 – Hotline: 097. 420. 6766